Bijna elke Engelstalige hostinggids gaat ervan uit dat je cPanel gebruikt. Zoek op een foutmelding en je krijgt instructies met schermafbeeldingen van een oranje menu dat je nog nooit hebt gezien. Nederland heeft simpelweg een ander paneel gekozen dan de rest van de wereld, dus die verwarring is volkomen terecht.
Verse marktdata zet daar een getal op. Over de serverpopulatie die van buitenaf te herkennen is, draait 64,9 procent op cPanel en 28,4 procent op Plesk. DirectAdmin komt uit op 0,9 procent. Wij zochten daarna voor elke host in onze eigen vergelijker uit welk paneel je er krijgt, en dat beeld staat er vrijwel haaks op.
Wat de wereld gebruikt, en wat Nederland gebruikt
| Controlepaneel | Aandeel wereldwijd |
|---|---|
| cPanel | 64,9% |
| Plesk | 28,4% |
| Webmin | 4,2% |
| DirectAdmin | 0,9% |
| Virtualmin | 0,8% |
Twee kanttekeningen bij dat cijfer, want anders lees je het verkeerd. Het is gemeten per server en niet per domein, dus een grote host die duizenden klanten op een handvol servers zet, weegt licht mee. En het telt alleen panelen die van buitenaf herkenbaar zijn: eigen panelen en kale servers zonder paneel vallen erbuiten. Voor een wereldbeeld is dat prima, maar het zegt niets over één specifiek land.
Daar hebben we onze eigen inventarisatie voor gemaakt. Per host in onze database hebben we in de kennisbank van die host zelf opgezocht welk paneel je krijgt bij gedeelde webhosting.
| Host | Controlepaneel | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Antagonist | DirectAdmin | PHP-selector onder Extra Functies |
| Vimexx | DirectAdmin | Foutlog via summary |
| Versio | DirectAdmin | Eigen uitlegpagina over het paneel |
| mijn.host | DirectAdmin | Eigen, moderner vormgegeven schil |
| bHosted | DirectAdmin | Bereikbaar via mijn.bhosted.nl |
| Domeinwinkel | DirectAdmin | Inloggegevens in je klantaccount |
| xYnta | DirectAdmin en Plesk | DirectAdmin bij web, Plesk bij WordPress |
| Yourhosting | Plesk | Standaard voor de meeste pakketten |
| Argeweb | Plesk | DirectAdmin wordt uitgefaseerd |
| Cloud86 | Plesk | Met WP Toolkit |
| Hosting.nl | Plesk | Via Mijn Hosting.nl |
| Mijndomein | Plesk | Via Mijn Account |
| TransIP | Eigen paneel | PHP-instellingen onder Geavanceerd |
| Hostnet | Eigen paneel | Mijn Hostnet met File Manager |
| Combell | Eigen paneel | Bewust zelf gebouwd |
| one.com | Eigen paneel | Eigen inlogomgeving |
| Strato | Eigen paneel | Duits, eigen ontwerp |
| Kinsta | MyKinsta | Managed WordPress |
| Savvii | Eigen paneel | Managed WordPress |
| Hypernode | Eigen paneel | Gericht op Magento |
Zeven hosts op DirectAdmin, vijf op Plesk, acht met een zelfgebouwd paneel. En nul op cPanel, het paneel dat bijna twee derde van de wereld draait.
Dat uitzoeken kostte overigens meer moeite dan het zou moeten. Vrijwel geen enkele host zet op zijn verkooppagina welk paneel je krijgt; we vonden het bij de meeste pas terug in een supportartikel over inloggen. Bij vier hosts uit onze lijst konden we het helemaal niet publiek gedocumenteerd vinden, dus die staan hierboven niet vermeld. Je koopt dus een omgeving waarin je straks je foutlog moet zoeken, zonder dat je vooraf te zien krijgt hoe die eruitziet.
Om misverstanden voor te zijn: cPanel bestaat wel degelijk in Nederland. TransIP verkoopt het bijvoorbeeld als optie op een VPS, waar je het zelf installeert. Alleen als standaardpaneel bij gedeelde hosting, het product dat de meeste mensen kopen, komen we het niet tegen.

”Dit is waarom internationale handleidingen bij Nederlandse klanten zo vaak niet aansluiten. Iemand zoekt hoe hij zijn PHP-versie aanpast, vindt een gids vol cPanel-schermen, en concludeert dat hij iets fout doet. Terwijl hij gewoon in een ander paneel zit dan de schrijver.”
Hoe Nederland bij DirectAdmin uitkwam
De omslag is te dateren. In juni 2019 kondigde cPanel, kort daarvoor overgenomen door investeerder Oakley Capital, een nieuw licentiemodel aan dat vanaf september van dat jaar inging. Waar een host eerst één licentie per server betaalde ongeacht het aantal klanten erop, ging de prijs voortaan omhoog met het aantal accounts.
Voor wie duizenden kleine pakketten op gedeelde servers heeft staan, en dat is precies het Nederlandse model, betekende dat een kostenpost die met de klantenaantallen meegroeide. DirectAdmin hield vast aan het oude model en werd daarmee van de ene op de andere maand het goedkope alternatief. Een deel van de markt week uit naar Plesk, dat toen overigens al in handen was van diezelfde eigenaar.
Wat je nu ziet is dus geen technische voorkeur maar een kostenbeslissing van zeven jaar geleden die is blijven staan. Overstappen naar een ander paneel betekent servers opnieuw inrichten en accounts verhuizen, dus een keuze die eenmaal is gemaakt blijft lang liggen.
Zelf uitzoeken welk paneel je hebt
Weet je niet welk paneel achter je hosting zit, dan verraadt het poortnummer in de inlog-URL het bijna altijd. DirectAdmin luistert standaard op poort 2222, dus je logt in via jouwdomein.nl:2222. Plesk gebruikt 8443 en cPanel 2083. Kom je alleen via het klantportaal van je host binnen en zie je nergens een poortnummer, dan draait je host waarschijnlijk een eigen paneel.
Het uiterlijk helpt ook. DirectAdmin toont een compacte lijst met categorieën in een zijmenu, Plesk werkt met grote tegels onder de kop Websites en domeinen, en cPanel is te herkennen aan zijn raster van gekleurde iconen.
Wanneer het paneel er echt toe doet
Voor het bouwen van een website maakt het paneel weinig uit. Je installeert WordPress, koppelt je domein en daarna kom je er zelden. Het gaat pas tellen op het moment dat er iets stukgaat, want dan moet je drie dingen kunnen vinden: je foutlog, je PHP-instellingen en je back-ups. En die liggen in elk paneel ergens anders.
Bij DirectAdmin zitten de logs onder Systeeminfo en bestanden bij Statistieken en logs, en pas je PHP-limieten aan via de PHP-selector onder Options. Bij Plesk ga je naar Websites en domeinen, kies je je domein en klik je op Logbestanden. Bij een eigen paneel is er geen algemene regel: TransIP zet PHP-instellingen onder Geavanceerd, terwijl je de logs via de File Manager in de map Logs vindt. We hebben die routes per host uitgeschreven in ons artikel over de 500 internal server error, want daar heb je ze het hardst nodig.
Belangrijker dan het merk paneel is trouwens iets anders, en dat is de vraag hoeveel je host je zelf laat instellen. Dat verschilt sterker per aanbieder dan per paneel. Antagonist laat je in DirectAdmin je geheugenlimiet, uitvoertijd en uploadgrootte zelf omzetten. TransIP biedt in zijn eigen paneel een reeks PHP-instellingen aan, maar geheugen zit daar niet bij. Hostnet lost het weer anders op, met een bestand dat je zelf in je eigen map aanmaakt.
Eigen panelen: gemak tegenover herbruikbaarheid
Acht hosts in onze lijst bouwden hun eigen omgeving. Combell schrijft er openlijk over dat het bewust geen standaardpaneel gebruikt omdat het zijn interface wil afstemmen op wat zijn eigen klanten nodig hebben. Bij managed hosting is dat vrijwel altijd het geval: Kinsta, Savvii en Hypernode leveren geen algemeen paneel maar een omgeving die op één toepassing is gericht.
Daar zit een reële afweging in. Een eigen paneel is doorgaans overzichtelijker, omdat er niets in staat wat bij die host niet bestaat. Daar staat tegenover dat je kennis niet meeverhuist. Wie DirectAdmin kent, herkent het bij elke DirectAdmin-host, en de handleidingen van andere hosts kun je gewoon gebruiken. Bij een eigen paneel ben je aangewezen op de documentatie van die ene aanbieder, en op de vraag hoe goed die is bijgehouden.
Is dat een reden om een host af te wijzen? Nee. Maar als je jezelf kent als iemand die dingen liever zelf uitzoekt dan een ticket opent, is een standaardpaneel praktischer. Zoek je vooral gemak en wil je zo min mogelijk knoppen zien, dan werkt een eigen paneel juist prettiger.
Wil je zien welk paneel bij welke prijs hoort, dan staan alle hosts naast elkaar in onze vergelijker en per host uitgewerkt in de reviews. Overweeg je te verhuizen omdat je huidige omgeving niet bevalt, lees dan eerst hosting overstappen: je website is niet aan je paneel gebonden, dus dat is minder werk dan het lijkt.